Kattenziekte is een ernstige en zeer besmettelijke virale maagdarmziekte bij katten, veroorzaakt door het feline parvovirus (FPV), ook bekend als feline panleukopenievirus. Deze ziekte kan fataal zijn, vooral voor niet-gevaccineerde kittens. In dit artikel lees je alles over kattenziekte symptomen, besmettingsroutes, behandeling en – nog belangrijker – hoe je deze ziekte kunt voorkomen.

Geschreven door: Sanne van Aerts, dierenarts. Laatst bijgewerkt op 14 augustus 2025

Wat is kattenziekte (feline panleukopenie)?

De naam panleukopenie verwijst naar het sterk verlagen van het aantal witte bloedcellen na infectie, waardoor het immuunsysteem verzwakt. Kattenziekte was de eerste bij katten vastgestelde virale ziekte. Parvovirussen zijn extreem resistent: ze kunnen buiten het lichaam jaren overleven en zijn bestand tegen veel ontsmettingsmiddelen.

In kattenopvangcentra kan een uitbraak van kattenziekte grote gevolgen hebben: het sterftecijfer is hoog, vooral bij niet-gevaccineerde kittens.

Hoe raakt een kat besmet?

Het feline parvovirus wordt vooral overgedragen via de ontlasting van besmette katten. Er zijn twee hoofdwegen van besmetting:

  • Direct contact: een kat neemt het virus op via de bek, bijvoorbeeld bij het likken van zijn vacht waar besmette ontlasting op zit.
  • Indirect contact: via besmette voorwerpen zoals voerbakken, kammen, kleedjes, vloeren, kleding of handen.

Een besmette kat kan het virus minstens zes weken uitscheiden, soms veel langer. Ook honden kunnen het virus overdragen. In de omgeving kan het virus maanden tot jaren besmettelijk blijven, vooral als het wordt beschermd door organisch materiaal zoals aarde of bladeren.

Kattenziekte symptomen

De incubatietijd is meestal vijf tot negen dagen. De ziekte kan zich uiten in:

  • Braken (soms met bloed)
  • Ernstige diarree (soms bloederig)
  • Koorts
  • Sloomheid en niet willen eten
  • Sterke daling van witte bloedcellen

Bij drachtige poezen kan het virus ongeboren kittens infecteren en de hersenontwikkeling verstoren, wat leidt tot cerebellaire hypoplasie (ernstig verstoorde coördinatie).

Diagnose

Er bestaat geen specifieke sneltest voor kattenziekte, maar een honden-parvovirus test kan redelijk betrouwbaar zijn. De Universiteit Utrecht adviseert de qPCR-test als meest betrouwbare methode (UU, 2024).

Behandeling van kattenziekte

Er is geen geneesmiddel dat het virus doodt. Behandeling richt zich op intensieve ondersteuning:

  • Quarantaine en strikte hygiëne
  • Intraveneuze vochttherapie
  • Breedspectrumantibiotica om secundaire infecties te voorkomen
  • Anti-braakmiddelen
  • Voeding in kleine porties zodra het braken stopt

In sommige gevallen kan feline interferon omega of humaan interferon helpen bij ernstige infecties.

Kattenziekte voorkomen

Voorkomen is cruciaal. Er zijn zeer effectieve vaccins beschikbaar. Aanbevelingen:

  • Vaccinatie van alle katten, ook binnenkatten
  • Gebruik van geïnactiveerde vaccins bij drachtige katten of katten met een verzwakt immuunsysteem
  • Goede hygiënemaatregelen in combinatie met vaccinatie
  • Bij een uitbraak: alle katten in de omgeving vaccineren of hun immuniteit controleren met een titerbepaling

Misschien vind je dit ook interessant?

Gratis cursus: Naar de dierenarts? Geen stress!

Schrijf je nu inIn deze cursus leer je alles over het met zo min mogelijk stress bezoeken van de dierenarts. En het mooie is, het is helemaal gratis! Zo hopen we dat ook jij straks kunt zeggen: Naar de dierenarts? Geen stress!

Meer lezen?

Artikel: Vaccineren van je kat

Lees in dit artikel waarom vaccineren belangrijk is voor de gezondheid van je kat en hoe vaak je dit moet doen.

Artikel: Titeren van je kat

Ontdek hoe titeren kan helpen om vaccineren op maat te doen en onnodige vaccinaties te voorkomen.

Bronnen