Emoties en de invloed op gedrag en relatie met gedragsproblemen

Dit artikel geeft een overzicht van de emotionele systemen bij de kat en hoe emoties een rol spelen bij gedrag. Wanneer er aan bepaalde emotionele behoeften niet voldaan wordt in de leefomgeving van de kat kunnen gedragsproblemen ontstaan. Door te kijken naar de emoties van de kat en de ervaring van positieve emoties te vergroten en negatieve emoties te verminderen, wordt het welbevinden van de kat verhoogd en verandert zijn gedrag. Hoe dit werkt wordt geïllustreerd in het voorbeeld van kater Sjors. Panksepp’s zeven emotionele systemen Volgens Jaak Panksepp, een neurowetenschapper uit Estland, hebben alle zoogdieren zeven emotionele systemen, elk …

Lees verder

Hoe denken Nederlandse katteneigenaren over kattenemoties?

Als afstudeeropdracht van de opleiding ‘Gedragstherapie voor Katten’ heb ik onderzocht hoe de Nederlandse katteneigenaar denkt over emoties bij katten. In de periode tussen 19 november 2018 en 1 februari 2019 is mijn digitale vragenlijst via diverse social mediakanalen en kat gerelateerde nieuwsbrieven gedeeld. In totaal hebben 1859 katteneigenaren de vragenlijst volledig ingevuld. De deelnemers hebben voor achttien verschillende emoties aangegeven hoe waarschijnlijk het is dat een kat die emotie kan ervaren. Daarnaast hebben de deelnemers tien foto’s van katten bekeken en aangegeven welke emotie de kat volgens hen ervaart. In dit artikel presenteer ik de resultaten van mijn onderzoek. …

Lees verder

Kan een kat jaloers zijn?

Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat katten emoties als angst, blijdschap en woede kunnen ervaren, maar kunnen katten ook zogenaamde complexe emoties als jaloezie en schaamte ervaren? Veel katteneigenaren zullen zeggen van wel, maar is er wetenschappelijk bewijs voor? Na het lezen van dit artikel weet je het antwoord. Daarnaast weet je wat het nut is van emoties en of mensen emoties kunnen aflezen aan het gezicht van hun kat. Het eerste onderzoek naar emoties Charles Darwin was de eerste die onderzoek heeft gedaan naar emoties. Hij beschrijft zijn bevindingen in het boek ‘The Expression of the Emotions in Man and …

Lees verder

Pica bij katten

Wat is pica? Pica is het eten van niet-eetbare materialen. Maar ook wanneer katten alleen kauwen of sabbelen op niet-eetbare materialen valt dit onder pica. Sommige dierenartsen en wetenschappers zien pica als een gedragsstoornis terwijl anderen het zien als een medisch probleem. Pica komt voor bij bloedarmoede, bij ondervoeding en bij maagdarmproblemen, bijvoorbeeld bij een worminfectie of ontstekingen aan de darmwand. Daarentegen komt pica ook vaak samen voor met (ander) dwangmatig gedrag (zoals overmatig wassen (met kale plekken tot gevolg), sabbelen op staart en poten en overmatig eten) en met bepaalde vormen van angst (zoals verlatingsangst). In sommige gevallen is …

Lees verder

Hecht een kat aan zijn eigenaar?

De meeste katteneigenaren zijn zeer gehecht aan hun kat. Maar is dat wederzijds? Zijn onze katten ook zo gehecht aan ons? Of zijn het asociale dieren die ons eigenlijk niet nodig hebben? Missen ze ons als we weg zijn? Dit artikel vat een aantal van de nieuwste wetenschappelijke artikelen over het (anti)sociale gedrag van de huiskat samen. De kat als ideaal huisdier De kat (Felis silvestris catus) en de hond (Canis lupus familiaris) behoren tot de meest populaire huisdieren in Europa en de Verenigde Staten (Euromonitor, 2013). Het algemene beeld is dat katten onafhankelijker zijn dan honden. Hierdoor lijkt de …

Lees verder

Verlatingsangst bij katten: wat is het en wie heeft het?

Dit artikel beschrijft wat verlatingsangst is en hoe het zich kan uiten bij de huiskat. Er worden twee artikelen besproken die suggereren dat Perzen, Burmezen, Siamezen en Tonkinezen een verhoogde kans hebben op het ontwikkelen van verlatingsangst. Verlatingsangst Verlatingsangst komt voor bij sociale dieren zoals honden, vogels, dolfijnen en primaten (waaronder de mens) (Bernstein & Strack, 1996). Verlatingsangst uit zich in een specifieke emotionele, gedragsmatig en fysiologische reactie die wordt opgewekt door de afwezigheid van een belangrijk persoon. De mate van angst en de hevigheid van de symptomen hangt samen met de sterkte van de gehechtheid. De voornaamste symptomen van …

Lees verder

‘Kattenmuziek’ vermindert stress bij de dierenarts

Een recente studie van onderzoekers van de Louisiana Universiteit (VS) toont aan dat speciale ‘kattenmuziek’ een dierenartsconsult prettiger kan maken voor de kat. De 25 katten in het onderzoek werden voor, tijdens en na een lichamelijk onderzoek aan muziek blootgesteld. In het onderzoek werden drie condities met elkaar vergeleken: klassieke muziek, kattenmuziek of stilte. Tijdens drie bezoeken (steeds twee weken na elkaar) werd elke kat aan een ander type muziek blootgesteld. Voor en na het onderzoek werd via de Cat Stress Score methode (Kessler & Turner 1999) bepaald hoe gestrest de katten waren. Tijdens het lichamelijk onderzoek werd bepaald hoe …

Lees verder

Geurverrijking voor grote en kleine katten – het effect van kattenkruid, matatabi, valeriaan en struikkamperfoelie

De levenskwaliteit van de huiskat (Felis catus) wordt voor een groot deel bepaald door zijn directe leefomgeving. Een kwalitatief goede leefomgeving bevat hoge zit/ligplaatsen, verstopplaatsen, krabpalen en de mogelijkheid om te spelen en te jagen. Katten zonder toegang tot buiten hebben een grotere kans op verveling en stress. Verrijking van de omgeving via geurstimuli wordt nog vaak over het hoofd gezien en dat is eigenlijk best bijzonder gezien de belangrijke rol van geuren in de leefomgeving van de kat (1). De kat en zijn kattenkruid Katten hebben een goed ontwikkeld reukorgaan en kunnen zowel geuren als feromonen waarnemen. Er zijn …

Lees verder

Vrouwen weten het beter (althans die van de Europese wilde kat)

Onze huiskat (Felis catus) behoort, samen met zijn wilde voorouder, de wilde kat (Felis silvestris) en 24 andere kattensoorten, tot het geslacht Felis (Case, 2002). Afhankelijk van het leefgebied (Europa, India of Afrika) wordt de wilde kat onderverdeeld in drie ondersoorten (Felis silvestris silvestris, Felis silvestris ornata en Felis silvestris lybica). Het leefgebied van de Europese wilde kat (Felis silvestris silvestris) betrof vroeger grote delen van Europa; van Groot-Brittannië tot Zuid-Nederland en van Polen tot West-Rusland. Tegenwoordig leeft deze kattensoort in kleine afgescheiden populaties op het Iberisch Schiereiland, Italië, de Balkan, Noord-Frankrijk en in een klein deel van Zuidwest-Duitsland (zie …

Lees verder

Feromonen

Feromonen, raadselachtige stofjes die een belangrijke rol spelen in de kattencommunicatie en de inspiratie zijn voor verschillende feromoonproducten. Dit artikel gaat in op de volgende vragen: wat zijn feromonen? Welke rol spelen feromonen in het leven van de kat? En kun je ongewenst kattengedrag verhelpen met synthetische feromonen? Wat zijn feromonen? Het woord ‘feromoon’ komt van de Griekse woorden Pherein (dragen) en Horman (stimuleren) (Karlson & Lüscher 1959). In eerste instantie werd verondersteld dat deze bijzondere vorm van signaalstoffen alleen bij insecten voorkomt, maar al snel werd bekend dat feromonen ook een belangrijke rol spelen in de communicatie in zoogdieren. …

Lees verder